Tình hình hiện tại trên thị trường vàng đang thách thức logic cổ điển: giữa bối cảnh leo thang địa chính trị gay gắt giữa một bên là Mỹ và Israel, bên kia là Iran, cùng với việc eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa và nguy cơ xảy ra khủng hoảng năng lượng toàn cầu, giá vàng không tăng mà lại bước vào một nhịp điều chỉnh sâu. Nhìn qua, điều này có vẻ nghịch lý. Tuy nhiên, nếu xem xét các yếu tố cơ bản, hành vi của kim loại này lại khá dễ giải thích. Vàng đang hứng chịu một “cơn bão hoàn hảo”, trong đó vai trò tài sản trú ẩn an toàn số một tạm thời được chuyển sang đồng USD, và rủi ro lạm phát một cách nghịch lý lại quay sang bất lợi cho kim loại quý này.

Vào thứ Tư, ngày 4 tháng 3, XAU/USD đang đi ngang ngay trên mốc 5.150,00 USD, gặp kháng cự bên dưới ngưỡng quan trọng trong ngắn hạn là 5.180,00 USD (đường EMA 200 kỳ trên biểu đồ 1 giờ) và ghi nhận mức tăng trong ngày khiêm tốn khoảng 1,50%. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh nhà đầu tư tiếp tục lo ngại về nguy cơ xung đột kéo dài ở Trung Đông. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết chiến dịch quân sự tại Iran có thể kéo dài bốn đến năm tuần và các cuộc không kích sẽ tiếp tục chừng nào còn cần thiết.

Về thông lệ, yếu tố địa chính trị thường hỗ trợ giá vàng tăng, vậy mà vàng đã giảm từ vùng đỉnh hàng tháng trên 5.400,00 USD. Để hiểu lý do, hãy xem xét bốn yếu tố chính dưới đây.

4 lý do chính khiến vàng giảm giá

1. Đồng USD đã giành lại vai trò “tài sản trú ẩn an toàn” chủ chốt. Trong bối cảnh bất định và hoảng loạn cực độ, nhà đầu tư tìm đến tài sản được coi là an toàn và có tính thanh khoản cao nhất. Đầu tuần, tài sản đó chính là đồng USD. Sức mạnh của đồng bạc xanh thể hiện rõ khi chỉ số đô la Mỹ (USDX) đã bật tăng vào thứ Ba, ngày 3 tháng 3, lên vùng đỉnh ba tháng quanh 99,65 khi dòng vốn toàn cầu đổ vào đồng tiền này.

• Tương quan âm. Vàng được định giá bằng USD. Khi đồng USD tăng mạnh, việc mua vàng trở nên đắt đỏ hơn nhiều đối với người nắm giữ các đồng tiền khác, từ đó làm nhu cầu giảm đi một cách tự nhiên.

2. Cú sốc lạm phát từ dầu mỏ quay lại “chống” vàng. Việc phong tỏa eo biển Hormuz — nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu đi qua — đã khiến giá năng lượng bật tăng lên các mức cao chưa thấy kể từ tháng 6/2025. Iran cảnh báo sẽ không cho phép bất kỳ giọt dầu nào rời khỏi khu vực, làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng năng lượng mới.

• Nguy cơ đình lạm. Giá dầu tăng đẩy lạm phát cao hơn trong khi lại đe dọa tăng trưởng kinh tế, đặt Fed vào thế khó.
• Hoảng loạn trên thị trường. Lợi suất trái phiếu chính phủ tăng và thị trường cổ phiếu giảm mạnh là tín hiệu của căng thẳng nghiêm trọng. Trong tình cảnh hoảng loạn như vậy, nhà đầu tư có xu hướng nắm giữ tiền mặt thay vì mua kim loại quý hay cổ phiếu.
• 3. Sự dịch chuyển theo hướng “diều hâu” trong kỳ vọng về lãi suất của Fed. Đây là yếu tố then chốt. Vàng cực kỳ nhạy cảm với lãi suất vì bản thân vàng không mang lại thu nhập.

• Chấm dứt kỳ vọng sớm cắt giảm lãi suất. Giá dầu tăng đã kéo kỳ vọng lạm phát đi lên. Thị trường giờ hiểu rằng Fed không thể nhanh chóng cắt giảm lãi suất mà không làm bùng phát lạm phát thêm nữa. Một cuộc khủng hoảng năng lượng mới có thể buộc Fed trì hoãn hoặc thu hẹp quy mô nới lỏng chính sách tiền tệ.
• Chi phí cơ hội tăng cao. Khi kỳ vọng cắt giảm lãi suất phai nhạt, việc nắm giữ USD hoặc trái phiếu trở nên hấp dẫn hơn so với vàng. Nhà đầu tư chốt lời vàng và chuyển sang các tài sản mang lại lợi suất.
• 4. Yếu tố kỹ thuật và hoạt động chốt lời. Trước khi điều chỉnh, vàng đã lên vùng đỉnh hàng tháng trên 5.400,00 USD.

• Tình trạng quá mua: thị trường đã “nóng” quá mức.
• Làn sóng chốt lời diện rộng: khi làn sóng hoảng loạn bắt đầu, những nhà đầu tư đang có khoản lãi lớn trên sổ sách đã vội vàng hiện thực hóa lợi nhuận. Điều đó tạo ra hiệu ứng “quả cầu tuyết” khi số lượng người bán áp đảo người mua.

Kết luận chính

Trong ngắn hạn, nỗi lo về lạm phát mất kiểm soát và một Fed cứng rắn hơn (hoặc chí ít là từ bỏ kế hoạch nới lỏng) đã lấn át nhu cầu nắm giữ vàng như tài sản trú ẩn an toàn. Giờ đây, nhà đầu tư lo lắng nhiều hơn về hệ quả của xung đột, tăng trưởng toàn cầu chậm lại và mặt bằng lãi suất cao kéo dài, hơn là bản thân cuộc chiến.

Phân tích kỹ thuật ngắn gọn

Trên biểu đồ 1 giờ, xu hướng ngắn hạn đã chuyển sang giảm. Giá đã quay đầu từ biên trên của kênh tăng trên biểu đồ 4 giờ quanh mức 5.415,00 USD, kênh này đã dẫn dắt đà tăng kể từ đầu tháng Hai.

Các mức hỗ trợ quan trọng:

• 5.160,00–5.130,00 USD (hỗ trợ gần nhất)
• 5.100,00 USD (mốc tròn)
• 5.050,00–4.985,00 USD (vùng hỗ trợ sâu hơn và trùng với các đường EMA 144 và 200 kỳ trên biểu đồ 4 giờ)

Các mức kháng cự quan trọng:

• 5.180,00 USD (kháng cự ngắn hạn và đường EMA 200 kỳ trên biểu đồ 1 giờ)
• 5.200,00 USD (rào cản tiếp theo và đường EMA 144 kỳ trên biểu đồ 1 giờ)
• 5.320,00–5.380,00 USD (vùng giao dịch gần đây)
• 5.400,00 USD (đỉnh tháng và mốc tròn)

RSI (14) khung ngày đang hồi phục về quanh mức 55,40, cho thấy vẫn còn một phần động lượng tăng. Xu hướng tăng chủ đạo vẫn được duy trì nhưng đang chịu áp lực.

Triển vọng

Bất chấp đợt sụt giảm vừa qua, các nhà kinh tế không cho rằng xu hướng tăng của vàng đã bị phá vỡ. Đợt điều chỉnh là mạnh nhưng nhiều khả năng mang tính kỹ thuật. Tâm điểm hiện tại là vùng 4.985,00–5.100,00 USD: nếu vàng giữ được trên khu vực này, giá có cơ hội nối lại đà đi lên. Khi tâm lý hoảng loạn lắng dịu nhưng lo ngại về đình lạm vẫn kéo dài, vàng sẽ lấy lại sức hấp dẫn. Nếu trở nên rõ ràng rằng Fed không thể chống lạm phát bằng cách tiếp tục nâng lãi suất (do rủi ro suy thoái), kim loại quý này sẽ lại được hưởng lợi.

Hôm nay điều gì quan trọng?

Các nhà đầu tư đang theo dõi báo cáo việc làm khu vực tư nhân ADP và chỉ số PMI dịch vụ ISM. Tuy nhiên, các số liệu này có thể trở thành yếu tố thứ yếu khi sự chú ý đang dồn về các diễn biến địa chính trị tại Trung Đông.

Kết luận

Tóm lại, dù vàng truyền thống vẫn được coi là tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh rủi ro địa chính trị, diễn biến ngắn hạn của vàng có thể bị chi phối bởi nhiều yếu tố như:

• sức mạnh của đồng USD và lợi suất trái phiếu
• phản ứng của thị trường tài chính trước bất ổn địa chính trị
• kỳ vọng về nới lỏng chính sách tiền tệ so với việc duy trì lãi suất cao

Trong bối cảnh này, một đồng USD mạnh hơn do lo ngại rủi ro có thể kéo giá vàng giảm, bất chấp rủi ro địa chính trị leo thang. Tuy nhiên, đợt giảm hiện tại không phải là dấu chấm hết cho kỷ nguyên của vàng — mà là một lời nhắc nhở rõ ràng rằng trong những thời điểm căng thẳng tột độ, tiền mặt (USD) thường chiếm ưu thế. Trong trung và dài hạn, các động lực cơ bản cho vàng (địa chính trị, lạm phát và nợ) vẫn còn nguyên. Những nhà đầu tư đang tìm kiếm cơ hội tham gia nên theo dõi sát phản ứng của giá quanh vùng 5.100,00 USD và vùng hỗ trợ quan trọng gần 5.000,00 USD.